Lef als motor
Dare. Do. Grow.
"Aarzeling is de ziekte van deze tijd – het is tijd dat we ermee stoppen en gewoon gaan doen."
— Richard Bandler
Lef kun je trainen, en zelfvertrouwen ontstaat door te doen.
Lef gaat voor mij over bewust opzoeken wat spannend is. Omdat ik inmiddels weet dat daar meestal iets te halen valt.
Veel mensen wachten tot ze zich klaar voelen. Tot ze genoeg weten, de route kunnen overzien en een beetje kunnen voorspellen wat er aan de andere kant uitkomt. Alleen werkt het leven natuurlijk niet zo.
Ik hoor regelmatig: “Ja maar jij durft dat gewoon.”
Daar moet ik altijd een beetje om lachen. Ik durf helemaal niet gewoon. Ik vind dingen spannend, kan ergens tegenop zien en mezelf ook prima gek maken met alles wat er mis kan gaan. Alleen heb ik mezelf aangeleerd om het dan tóch te doen.
Lef kun je trainen.
Dat geldt ook voor zelfvertrouwen. We doen soms alsof je dat hebt of niet hebt. Alsof de ene persoon nou eenmaal zelfverzekerd door het leven gaat en de ander pech heeft. Daar geloof ik niet in.
Als kind was ik een verlegen meisje. Stil en snel rood. De avond voor Sinterklaas op school moest ik overgeven van de zenuwen. Tijdens mijn spreekbeurt viel ik flauw.
En toch zat ik jaren later in het vliegtuig naar de Verenigde Staten. Ik ging daar een maand meedraaien als assistent-trainer bij een internationale training over charisma: hoe je jezelf laat zien, contact maakt met anderen en met vertrouwen voor een groep staat.
Voor iemand die ooit flauwviel tijdens haar spreekbeurt was dat best een eindje buiten mijn comfortzone.
Vond ik dat spannend? Natuurlijk.
Ik ging toch.
Zelfvertrouwen komt na de actie
Een van de belangrijkste dingen die ik heb geleerd, is dat zelfvertrouwen meestal niet vóór de actie komt. Het komt erna.
Je doet iets wat je spannend vindt. Je merkt dat je het kunt. Of je merkt dat je het nog niet kunt en leert wat je de volgende keer anders moet doen. Beide leveren informatie op.
Veel mensen draaien het om. Eerst wil ik me zeker voelen en dan ga ik het doen. Dan kun je soms lang wachten. Je leert sturen door te rijden.
Dat zie ik ook in onze trainingen bij Hands-up Academy. Mensen kunnen ontzettend lang bezig zijn met begrijpen, voorbereiden en de juiste route zoeken. Terwijl er een moment komt waarop je gewoon moet gaan oefenen. Dat heb ik zelf vrij letterlijk geleerd.
Stop explaining
Tijdens die training in de Verenigde Staten stond ik als assistent bij een groep deelnemers. Ze bleven vragen stellen en ik bleef uitleg geven. Ik wilde het natuurlijk goed doen.
Tot de hoofdtrainer ineens door de zaal riep:
“You there! Stop explaining! Let them practice, for god’s sake!”
In eerste instantie schrok ik. Daarna kon ik al snel inzien, en zelf trots zijn, op deze waardevolle feedback. Een les om nooit meer te vergeten.
De deelnemers bleven vragen stellen omdat oefenen spannend was. Zolang ze vragen stelden, hoefden ze het nog niet zelf te doen. En ik hielp ze daar onbewust bij door antwoord te blijven geven.
Stop explaining. Ga het doen. Je hebt niets aan kennis wanneer je vervolgens in de aarzeling blijft hangen en er niets mee doet. Soms moet iemand het gewoon gaan ervaren. Je leert door te doen.
Drie keuzes die lef vragen
1. Zoek het ongemak op
Wanneer iets spannend voelt, betekent dat niet automatisch dat je het niet moet doen. Onderzoek eens waarom het spannend is, of wanneer er een andere vorm van weerstand zit. Misschien zit precies daar iets wat je nog te leren hebt.
Ik zoek dat zelf regelmatig bewust op. Wat gebeurt er als ik dit tóch doe?
2. Blijf bij jezelf
Lef zit ook in uitspreken wat je vindt. Een moeilijk gesprek voeren. Een grens trekken. Een besluit nemen waarvan je weet dat niet iedereen ervoor gaat klappen.
Daar heb je geen groot podium voor nodig. Soms vraagt één zin in een overleg meer lef dan een presentatie voor vijfhonderd mensen.
3. Blijf oefenen
Hoe vaker je iets doet wat je spannend vindt, hoe meer mogelijkheden je krijgt.
Soms gaat het goed. Soms ga je onderuit. Soms kom je er halverwege achter dat je het compleet anders moet aanpakken. Prima. Dan weet je dat ook weer.
Leiderschap leer je niet vanaf de zijlijn.
Lef in het Hands-up Leiderschapsmodel
Lef is een van de vijf pijlers van het Hands-up Leiderschapsmodel. Lef zit precies in dat moment waarop je weet dat je iets te doen hebt, maar de uitkomst nog niet vaststaat.
Dat gesprek dat je al drie weken uitstelt. Dat idee dat je niet uitspreekt omdat je niet weet hoe erop gereageerd wordt.
Die stap waarvan je al een tijdje weet dat je hem wilt zetten. Je hoeft niet te wachten tot de spanning weg is. Misschien gaat die helemaal niet weg. Je kunt wel leren om ermee te bewegen.
En vaak gebeurt er daarna iets interessants: wat vooraf enorm spannend voelde, wordt na een paar keer oefenen ineens iets wat je gewoon kunt. Tot de volgende spannende uitdaging voorbijkomt natuurlijk.
Mooi. Dan kun je weer verder oefenen.
Lees meer over lef in leiderschap en onze trainingen Futureproof Leadership op handsupacademy.nl.